باز یافت مواد , جلو گیری از اتلاف سرمایه های ملی . مشاركت مردمی ضامن حفظ و بقا’ محیط زیست
درباره وبلاگ:

آرشیو:

آخرین پستها :

پیوندها:

نویسندگان:

آمار وبلاگ:


Admin Logo themebox

تولید ظروف یکبار مصرف گیاهی

نوشته شده توسط:شادی
شنبه 16 خرداد 1388-14:07

 ذرت جایگزین پلاستیک در ظروف یکبار مصرف

در سال‌های اخیر استفاده از ظروف یکبار مصرف پلاستیکی در دنیا رشد چشمگیری داشته و بالا بودن سرانه مصرف این ظروف پلاستیکی در کشورمان باعث شده تا نام کشورمان نیز در بین 10کشور نخست پرمصرف ظروف یکبار مصرف پلاستیکی مشاهده شود.

براساس اعلام مسوولان ذیربط تنها در سال 85، 570هزار تن ظروف یکبار مصرف پلاستیکی در کشورمان مورد استفاده قرار گرفته است.
آثار زیانباری که این ظروف برای سلامت افراد مصرف‌کننده و محیط‌زیست به همراه دارد باعث شد، برخی کشورها از سال‌های پیش تحقیقاتشان را برای پیدا کردن جایگزینی مناسب برای این ظروف آغاز کنند که در همین جهت موفق شدند با دستیابی به فناوری جدید، ظروف یکبار مصرف گیاهی را تولید کرده و آنها را جایگزین ظروف مشابه پلاستیکی کنند.
از آنجایی‌که محققان و مبتکران کشورمان امروزه در اکثر موضوعات علمی پا به پای محققان جهان پیش می‌روند، خیلی زود این فناوری پیشرفته نیز در کشورمان بومی شد و دکتر سید امیررضا‌هاشمی موفق شد، «سنتز و تولید بیوپلیمرهای گیاهی زیست تخریب‌پذیر تهیه شده از نشاسته ذرت» را در اداره مالکیت صنعتی به نام خود به ثبت برساند.
وی که دارای دکترای شیمی تجزیه از دانشگاه تربیت مدرس است و شش مقاله علمی را در ژورنال‌های معتبر خارجی به چاپ رسانده، در سال 84 موفق شد، نخستین واحد تولید پلیمرهای گیاهی را در شهرک صنعتی زنجان راه‌اندازی کند.
دکتر‌هاشمی درباره مزایایی استفاده از ظروف یکبار مصرف گیاهی نسبت به ظروف مشابه پلاستیکی می‌گوید: «نخستین مزیت این ظروف به سلامتی افرادی که بطور مداوم از آنها استفاده می‌کنند، مربوط می‌شود. ظروف پلاستیکی در تماس با موادغذایی گرم، موادشیمیایی آزاد می‌کنند که این مواد، بیماری‌های خطرناکی همچون سرطان ریه، کبد و پروستات را برای افراد مصرف‌کننده به دنبال خواهد داشت.
همچنین اثرات سوء این ظروف برای زنان باردار به اثبات رسیده است. اما ظروف یکبار مصرف گیاهی این معضلات را به همراه ندارد و در صورت استفاده از موادغذایی گرم در این ظروف مشکلی به وجود نمی‌آید. چراکه این ظروف گیاهی از پایه طبیعی همچون نشاسته ذرت تولید می‌شوند.»
او همچنین درباره فوایدی که استفاده از ظروف یکبار مصرف گیاهی برای محیط زیست به همراه دارد، می‌گوید: «معمولاً‌ زمانی که پلاستیک وارد چرخه طبیعت می‌شود، لایه محافظی به شکل عایق در دل خاک ایجاد می‌کند و 300 تا 500سال طول می‌کشد تا تجزیه شود. این موضوع آلودگی منابع زیرزمینی و خاکی را نیز در پی خواهد داشت. امتیاز ویژه ظروف یکبار مصرف گیاهی تجزیه پذیربودن آن است. بطوری که وقتی در دل خاک قرار می‌گیرد، ظرف مدت 4 تا 6 ماه تجزیه می‌شود. علاوه بر تجزیه سریع این ظروف، گیاهی بودن آن باعث می‌شود تا به نوعی نقش کود را نیز در داخل خاک ایفا کرده و باعث حاصل‌خیزی خاک شود.»
ظروف یکبار مصرف گیاهی و اصلاح الگوی مصرف
با توجه به اینکه امسال سال حرکت به سمت «اصلاح الگوی مصرف» نامگذاری شده، بدون شک، اصلاح فرهنگ مصرف نیز در این عنوان قابل درک است. دکتر‌هاشمی با بیان این مطلب، صحبت‌هایش را اینگونه ادامه می‌دهد: «با توجه به فوایدی که برای ظروف یکبار مصرف گیاهی برشمرده شد، استفاده از این ظروف می‌تواند از به خطر افتادن سلامتی افراد و محیط‌زیست جلوگیری کند. بنابراین امیدواریم دستگاه‌های دولتی و ذیربط ضمن ترویج استفاده از این ظروف و فرهنگ‌سازی در این رابطه به حمایت از سرمایه‌گذارانی که برای تولید ظروف یکبار مصرف گیاهی وارد عرصه شده‌اند، گام‌های موثری در جهت تحقق اصلاح فرهنگ مصرف در این حوزه برداشته شود.»
وی با بیان اینکه اتحادیه اروپا برنامه‌ریزی کرده تا سال 2015، 70درصد ظروف پلاستیکی در این قاره با ظروف یکبار مصرف گیاهی جایگزین شود، اینگونه اظهارنظر می‌کند: «تاکنون 12کارخانه در سراسر کشور برای تولید این ظروف راه‌اندازی شده و تا پایان تابستان امسال این تعداد به 15واحد خواهد رسید.»
دکتر‌هاشمی سخنانش را اینگونه ادامه می‌دهد: «با توجه به اینکه ما قادر به طراحی و ساخت دستگاه‌های مورد نیاز تولید ظروف یکبار مصرف گیاهی هستیم، بنابراین آمادگی داریم تا در صورت تمایل کارخانه‌هایی که هم اکنون به تولید ظروف یکبار مصرف پلاستیکی می‌پردازند، دستگاه‌های مورد نیازشان را برای جایگزینی ظروف پلاستیکی با گیاهی تولید کنیم.»
وی همچنین خواستار ارایه تسهیلات از سوی دولت به تولیدکنندگان ظروف یکبار مصرف گیاهی شده و می‌گوید: «این ظروف از نظر قیمت تفاوت چندانی با ظروف مشابه پلاستیکی که از مواد اولیه اصلی ساخته می‌شوند، ندارند و قطعاً در صورت تولید انبوه و عرضه آن در جامعه و آشنا کردن مردم با فواید استفاده از آن این ظروف مورد استقبال هموطنانمان قرار می‌گیرند.»
دکتر‌هاشمی وابسته نبودن به منابع نفتی و پتروشیمی، امکان استفاده از آن به عنوان مکمل خوراک دام‌ها و توسعه کشاوری را از دیگر مزایای ظروف یکبار مصرف گیاهی عنوان کرد.
تاکید وزارت بهداشت برای استفاده از ظروف یکبار مصرف گیاهی
از آنجایی که یکی از اهداف مهم برنامه‌های کشور، تامین، حفظ و ارتقای سلامت آحاد جامعه است و با توجه به تغییر الگوی زندگی و صنعتی شدن آن، استفاده از ظروف یکبار مصرف برای نگهداری، حمل ونقل، عرضه و سرو موادغذایی و آشامیدنی افزایش چشمگیری یافته، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز ماده واحده و تبصره‌هایی را برای طرح در کمیسیون فرهنگی هیات دولت ارسال کرده است.
در ماده واحده این وزارتخانه آمده: «کلیه دستگاه‌های اجرایی و شرکت‌های دولتی موظفند ظرف مدت شش ماه بعد از تصویب این ماده واحده در هیات محترم وزیران نسبت به جایگزینی ظروف یکبار مصرف بر پایه گیاهی (زیست تجزیه‌پذیر) به جای ظروف یکبار مصرف پلیمری در کلیه واحدهای تهیه، طبخ و عرضه موادغذایی اقدام کنند.
معاونت نظارت و راهبرد ریاست جمهوری موظف است، اعتبارات لازم جهت اجرایی شدن این ماده را در ردیف بودجه دستگاه‌ها پیش‌بینی کند.»
در تبصره نخست این ماده واحده وزارت صنایع و معادن موظف شده به منظور توسعه تولید بیوپلیمر نسبت به پرداخت تسهیلات بانکی کم بهره به متقاضیان اقدام کند.
در تبصره دوم نیز آمده: «صدا و سیما موظف است، همکاری لازم را در راستای اطلاع‌رسانی مردم مبنی بر مزایای ظروف یکبار مصرف گیاهی با وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی داشته باشد.»
همچنین در تبصره سوم نیز تاکید شده: «وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است، نسبت به نظارت بر استفاده از ظروف یکبار مصرف بر پایه گیاهی در کلیه دستگاه‌های اجرایی و دولتی و واحدهای صنفی و صنعتی تحت پوشش نظارتی خود اقدام کند.» امید است، با توجه به آثار سویی که استفاده از ظروف یکبار مصرف پلاستیکی برای افراد مصرف‌کننده و محیط‌زیست به همراه دارد، با حمایت دستگاه‌های دولتی و فرهنگسازی در جامعه، ظروف یکبار مصرف گیاهی با این ظروف جایگزین شود تا از زیان‌هایی که ظروف مذکور به همراه دارند جلوگیری شود.

منبع: AmineJameeh

 



نظرات() 
تاریخ آخرین ویرایش:- -

ساختمان خاک

نوشته شده توسط:شادی
شنبه 16 خرداد 1388-14:02

ساختمان خاک

بافت خاک مربوط به مقدار نسبی ذرات خاک بوده و حال انکه ساختمان خاک عبارت است از ترتیب قرار گرفتن ذرات خاک یعنی شن و سیلت و رس.

وتشکیل ذرات بزرگتر و ثانویه ای که خاک دانه نامیده می شود این ذرات به نوبه ی خود با نیروی ضعیفی به یکدیگر متصل می گردند خاکهای ورتی سول موجود در مناطق چمنی تگزاس مثال بسیار خوبی از تاثیر روابط اب وهوای خاک است در این خاک ها میزان رس ها ی انبساط شونده بسیار زیاد وحدود 60%است .بنابر این به علت خاصیت پلاستیکی و انبساط شوندگی این همه رس ارزش زراعی خاک در صورت عدم وجود ساختمان بسیار ناچیز می باشد.

ذرات خاک صرفه نظر از اندازه انها در صورتی که کاملا به هم چسبیده باشند تخلخلی معادل 26درصد ودر حالت نچسبیده به هم 48درصد را ایجد میکند .درصد تخلخل خاک شنی به صورت مجزا 40درصد میباشد که در مقایسه نشان میدهد که خاک شنی دارای ذرات کاملا کروی شکل نبوده در ثانی تنگاتنگ هم قرار نگرفته اند در مجموع درصد تخلخل خاک های شنی مجزا پایین وتابع بافت خاک میباشد در خاک های ریز بافت ابعاد وشکل ذرات تغییرات زیادی داشته درضمن خاک اغلب  دارای خاک دانه است وبه علاوه  ذرات هم کاملا به هم نچسبیده اند بنابر این در اینگونه خاک ها فضای کل شامل فضای بین خاک دانه ها وفضای بین ذرات است .فضای کل خلل وفرج شامل حجمی از خاک است که بوسیله اب وهوا اشغال گردیده است هرگاه فضای کل خلل وفرج بر حسب درصد حجمی بیان گرددبه ان پروزیته یا درصد تخلخل گویند .برای محاسبه یدرصد تخلخل حلقه ای از خاک را درون تشتک ابی قرار داده و پس از اشباع کامل ان را توزیین می کنند.

اختلاف وزن میان خاک خشک شده در اتو ودر حالت اشباع معرف حجم خلل وفرج خاک میباشد.

 

قابلیت نفوذپذیری خاک نسبت به آب:

قابلیت نفوذپذیری خاک عبارت است از سهولت نفوذ اب  هوا ویا ریشه در خاک که به قابلیت نفوذ آب در خاک هدایت آبی خاکی گویند .اندازه حفره های خاک در جریان یاورود آب به داخل خاک وحرکت وجابه جایی آب درون خاک اهمیت دارد .برخلاف  آب جریان هوا در خاک بستگی به حجم حفره ها دارد  واندازه ی حفره ها در جریان هوای خاک بی تاثیر است .هدایت آبی خاک به چند جهت تعیین می گردد.

1.تعیین فاصله ی بین زه کش ها

2.تعیین مساحت حوزه ی مخزن فاضلاب

3.تعیین طول وشیب کانالهای آبیاری

4.تعیین مساحت پشته وشیب کانالهای تراس ها در عملیات کنترل فرسایش.

به عنوان مثال خاکی دارای مقدار زیادی رس به صورت لایه ای فشرده و متراکم در قسمت تحتانی آن باشد دارای مقدارکمی حفره های هوا و نیز قابلیت نفوذپذیری ناچیز میباشد در نتیجه خاک هایی که دارای تراکم هستند برای زه کشی با لوله مناسب نیستند اگر چنین خاکی در دامنه های شیب دار قرار گرفته باشد جریان سطحی باعث فرسایش آن خواهد شد.

مفهوم عملیات زراعی و هدف آن:

عملیات زراعی به طور اعم عبارت است از تغییرات مکانیکی خاک ولی در زراعت و جنگلداری به معنی اصلاح خصوصیات خاک به منظور برداشت محصولات می باشد .عملیات زراعی به واسطه ی یکی از سه هدف زیر انجام می پذیرد

1.از بین بردن علفهای هرز

2.اداره وکنترل بقایای گیاهی

3.تغییر ساختمان خاک به ویژه تهیه ی زمین جهت کشت بذر وجوانه زدن

عملیات زراعی  و تهیه زمین با کشاورزی آغاز گردیده واحتمالا چوبدستی که گیاهان را با ان کشت می نمودند اولین وسیله ی کشاورزی می باشد .رونق گرفتن ابزار وتکنیک های کشاورزی موجب افزایش محصول ورشد جمعیت شد کاربرد ابزار کشاورزی نیاز به نیرو دارد .

این نیرو یا انسانی است یا حیوانی یا ماشینی .عبور و مرور این منابع نیرو منجر به تراکم خاک می گردد وهرچه وسیله نقلیه بزرگتر شود مساله تراکم پذیری خاک اهمیت بیشتری پیدا می کند .تراکم  خاک در تفرجگاه ها که محل عبور ومرور مکرر افراد و وسایل نقلیه است به خوبی مشهود می باشد .

نقش اعمال زراعی در کنترل بقایای گیاه:

معمولا کشت گیاهان در زمین هایی صورت می گیرد که       بقایای گیاهی سالهای قبل نیز می باشد .در نواحی مرطوب بقایای گیاهی را با استفاده از خویش به درون خاک مدفون ساخته  و به این وسیله عمل بذر پاشی وافزایش کود شیمیایی با دقت بیشتری انجام می گیرد .در نواحی نیمه مرطوب و نیمه خشک که کنترل فرسایش باد و ذخیره رطوبت در خاک امری ضروری است از ماشین الاتی استفاده می شود که عمل کشت را بدون از بین بردن بقایای گیاهی قبلی انجام میدهند بدین وسیله بقایای گیاهی از فرسایش باد وآب جلوگیری نموده و نیز باعث تجمع برف در زمستان می گردد ودر اثر آب شدن برف ونفوذ آن به داخل خاک رطوبت خاک افزایش می یابد.

لایه های متراکم:

در سیستم جوی پشته ای به دلیل عبور چرخ های تراکتور از دزون جوی ها خاک جوی متراکم شده و عمق شخم عملیات زراعی بعدی به حدی نیست که بتواند آنها را متلاشی کند .در نتیجه به مرور زمان لایه ای متراکم باوزن مخصوص ظاهری زیاد و پروزیته کم در قسمت زیرین افق شخم خورده تشکیل می شود که به آن لایه شخم می گویند .مشکلات ناشی از اینگونه سخت لایه ها در خاک های شنی که دارای مقدتر کمی رس می باشند زیاد است در این خاک ها به دلیل کم بودن مقدار رس انقباض و انبساط خاک در حالت رطوبت و خشکی ناچیز ودر نتیجه ی تخریب طبیعی این لایه ها غیر ممکن است.

رنگ خاک :

رنگ خاک واضح ترین مشخصه خاک است که به آسانی قابل اندازه گیری است تعیین رنگ خاک بیشتر به این دلیل حایز اهمیت است که از طریق آن میتوان به خواص دیگر پی برد که اندازه گیری آنها اغلب یا مشکل است یا به طور دقیق عملی نیست مواد آلی یکی از عوامل مهم ایجاد رنگ در خاک است که بر حسب نوع .مقدار .ونحوه توزیع رنگهای مختلفی ایجاد می گردد.

خاک اولیه معمولا قهوه ای رنگ است در حالی که مواد آلی کاملا پوسیده مانند هوموس دارای رنگ سیاه یا تیره می باشند در مناطق معتدله در قشر سطحی خاک معمولا مواد آلی حد اکثر بوده ورنگ خاک نیز تیره است البته رنگ سیاه یا تیره همیشه مویددرصد بالای مواد آلی نبوده بلکه در مواردی نظیر خاکهای تگزاس اگرچه خاک تا عمق یک متری به رنگ تیره یا سیاه میباشد اما تغییرات میزان مواد آلی خاک باعمق نیز بسیار زیاد است همچنین میزان مساوی مواد آلی در مناطق سرد سیر رنگ تیره تری نسبت به مناطق گرم دارد.

عامل رنگ قرمز معمولا آهن بدون آب و اکسید آهن (هماتیت )است .در مناطق حاره ترکیب اکسید آهن و مواد آلی رنگ قهوه ای متمایل به قرمز ایجاد میکند  که این رنگ در اکثر افق ها وجود دارد .خاک هایی که بر روی شیب های محدب قرار دارند تحت الارض قابل نفوذی دارند که اینها هم قرمز رنگ اند وبه خاطر نفوذپذیری که دارند  زه کش های مناسبی هستند .

رنگ زرد در اثر وجود اکسیدآهن هیدراته یا لیمو نایت ایجاد میشود این خاک اگر در تحت الارض قرار گیرد زه کش نامناسبی است .

درحالت اشباع و کمبود اکسیژن آهن احیا شده و خاک خاکستری و گاهی آبی به نظر میرسد.

انواع آب در خاک :

آب ادهیسیون :نیروهای نگهدارنده رطوبت بسیار زیاد و از نوع سطحی است که در بین ذرات خاک و مولکول های آب وجود دارد .این رطوبت عمدتا به شکل کریستالیته بوده وتحرک کمتری دارد یا اصلا تحرک ندارد .این رطوبت به صورت یک غشای نازک متشکل از چند لایه مولکول ساخته شده است این آب غیر غابل استفاده برای گیاه است .این رطوبت در ذرات خشک گردو غبار که در هوا وجود دارد نیز یافت می شود .

آب کوهیسیون :این رطوبت به وسیله ی نیروهای جاذبه ای  که از طریق اتصال هیدروژنی بین مولکول های آب وجود دارد نگه داشته  میشود این آب کوهیسیون به شکل مایع و به شکل ورقه ای در اطراف ذرات خاک می باشد عمدتا آب مورد استفاده ی گیاهان است و انرژی بیشتری نسبت به ادهیسیون دارد .

آب ثقلی :این رطوبت در درون خلل وفرج درشت قرار دارد انرژی این آب نسبت به کوهیسیون بیشتر است و به سهولت توسط نیروی ثقل تخلیه می شود .

میکرو ارگانسم های خاک :

اختلاف انرژی در درون خاک وبیرون خاک  زیاد نیست بلکه شباهت هایی هم به هم  دارند  در زیر خاک ریشه ها وغده ها واندام ها ی زیر زمینی متعلق به تولید کنندگان اولیه وجود دارند  در زیر زمین مصرف کننده و تولید کننده نیز وجود دارند که به وسیله زنجیره ای از مواد غذایی به یکدیگر وابسته اند بدین صورت شاید مهمترین اختلاف اکولوژیکی زندگی در زیر زمین در مقایسه با روی زمین در این است که جانداران روی زمین اغلب از نوع مصرف کننده می باشند در حالیکه در زیر زمین میکرو ارگانیسم های تجزیه کننده ی مواد موجودات غالب را تشکیل می دهند به علاوه میکرو ارگانیسم های تجزیه کننده غالبا موجودات تک سلولی و میکروسکوپی می باشند فعالیت بسیاری از موجودات کوچک ومصرف کننده ی زیر زمینی در تکمیل نقش میکرو ارگانیسم های  تجزیه کننده موثر است .میکرو ارگانیسم های اتوتروف و هتروتروف اولین موجودات شناخته شده در خاک می باشند بنا براین قبل از پیدایش گیاهان آلی یا آور   و سایر موجودات خاک چرخه ی انرژی و غذا توسط این گونه ارگانیسم ها در خاک جریان داشته است بی شک میکرو ارگانیسم ها مهمترین تجزیه کنندگان مراحل نهایی میباشند این موجودات به وسیله ی ترشح آنزیمهایی مواد آلی را در محیط های خارج سلول هضم کرده و به حالت محلول در می آورند وسپس آن را جذب می کنند.

مواد آلی در خاک:

همزمان با تجزیه وتخریب سنگها ومینرال های قشر سطحی پوسته زمین عناصر غذایی موجود در آنها نیز آزاد شده و در دسترس گیاهان قرار میگیرد .ازت جو نیز به صورت ترکیبات شیمیایی قابل استفاده در آمده و باعث رشد ونمو گیاهان می شود .پس از مرگ گیاه بقایای آن در خاک به جا مانده و  در نتیجه مواد آلی در خاک تجمع پیدا میکند.همزمان با افزایش ذخیره مواد غذایی قابل استفاده برای گیاه مقدار مواد آلی خاک نیز ازدیاد حاصل می نماید این عمل تا زمانی صورت میگیرد که حالت تعادلی بین میزان تجمع مواد آلی ومیزان تجزیه آنها برقرار شود .

افزایش بقایای مواد آلی موجب ازدیاد مقدار کل این مواد در خاک می گردد بنابراین انتظار می رود که خاک های بیابانی به علت کم بودن میزان رشد ونمو گیاهان دارای مقدار خیلی کمتری از مواد آلی باشند با افزایش نزولات آسمانی تولید مواد آلی گیاهان افزایش یافته و در نتیجه مقدار آن د ر خاک افزایش می یابد تولید مواد آلی در مناطق حاره مرطوب چند برابر مناطق معتدله می باشد ولی از طریق دیگر بسیاری از خاک های مناطق گرم و مرطوب دارای مقدار زیادی رس به ویژه رس های بی شکل هستند که باعث جذب و حفظ مواد آلی در مقابل فساد و تجزیه می گردد.

Phدر خاک:

آب خالص دارای phخنثی است زیرا که غلظت یون های H+ و OH –با هم برابرند بنابراین آب در حالت خنثی PH برابر 7است .واکنش هر خاکی ناشی از مجموع خصوصیاتی است که در آن خاک وجود دارد خاک هایی که دارای PH 8 یا بیشتر است اغلب بر روی مواد اولیه آهکی تشکیل شده وعامل کنترل کننده ی PH هیدرولیز کر بنات هاست .

افزایش مواد الی اسیدی خزه ای باعث اسیدی شدن خاک می گرددبنابراین کاهش قابل ملاحظه ی PHدر اثر افزایش گوگرد حاصل می گردد گوگرد به اهستگی تبدیل به اسید سولفوریک گردیده و PH خاک در عرض چندین ماه یا یکسال به تدریج کاهش می یابد .

تغییرات PH در خاک :

 

در اثر فعل و انفعالات واکنش های شیمیایی از احیای ترکیبات آهک فریک FERIK.سولفات و سولفیت مقداری یون هیدروکسید به وجود می اید.در اراضی برنج اهن فراوانترین  ماده ای است که نقش گیرنده ی الکترون را ایفا کرده ودر اثر احیای اهن PH خاک را بالا می برد .از طرف دیگر تولید گاز دی اکسید کربن و اسید کربنیک منجر به پایین امدن PH و اسیدی شدن خاک می گردد.در خاک های قلیایی به دلیل پایین بودن آهن گاز دی اکسید کربن نهایتا منجر به پایین آمدن PH خاک می گردد. در حالیکه در خاک های اسیدی به دلیل بالا بودن میزان اهن واحیای ان PH در این خاک ها به حد کافی بوده و نیازی به آهک دادن نیست .همچنین در خاک های خیلی اسیدی بالا رفتن PHدر حدی است که اثرات سو الومینیوم را بر طرف می کند.

پیدایش و شناسایی خاک :

خاک حاصل اثرات متقابل 5عامل خاکسازی یعنی :

1.سنگ مادر   2. آب وهوا      3. پستی و بلندی         4.موجودات زنده       5. زمان میباشد.از آنجا که تغییرات هر یک از این 5عامل خاک ساز بسیار زیاد است بنا بر این از نظر تئوری تعداد خاک های مختلف  بی نهایت زیاد بوده و شناخت تفاوت آنها .تفاوت درجه حاصلخیزی انها ونحوه ی استفاده صحیح از خاک ها همگی تابع شناخت خاک از نظر نحوه ی پیدایش و تحول می باشد . بعلاوه ایتن اطلاعات جهت نقشه برداری صحیح و تعیین دقیق فراکنش جغرافیایی خاک ها نیز ضروری است .

تشکیل و تحول خاک در رابطه با سنگ مادر:

ماهیت ونوع سنگ مادر در بروز مشخصات خاک جوان نقش مهمی را ایفا میکند و این امر احتمالا در خاک های تکامل یافته تر نیز مصداق دارد .

هنگامی که مواد مادری از سنگهای سخت ویکپارچه تشکیل شده باشند پیدایش خاک وسنگ مادر همزمان صورت میگیرد .ازجمله خواص سنگ مادر که در بروز مشخصات خاک تاثیر بسزادارد میتوان یافت.ترکیب مینرالوژی و درجه لایه لایه بودن راذکر کرد.

سنگهای محکم ولایه های زیرین زمین رانمیتوان برای خاک سنگ مادر به حساب آورد بلکه این سنگها مواد اولیه ی سنگ مادر را تشکیل می دهند به عنوان مثال تشکیل خاک بلافاصله بعد از ته نشین شدن مواد نرم آتشفشانی صورت میگیرد  اما درمورد سنگهای سخت ابتدا مرحله تخریب فیزیکی باید انجام گرفته و سپس خاک تشکیل شود درنتیجه مقاومت سنگها دربرابر تخریب فیزیکی از افزایش عمق خاک جلوگیری میشود و درمراحل بعدی که میزان تخریب سنگها بیشتر از فرسایش مواد صورت گیرد خاکهای حاصلخیز باسلوم ضخیم تشکیل می گردد احتمالا اغلب خاک های دنیا برروی رسوباتی تشکیل شده اند که خود ناشی از سنگهای سخت میباشند سنگهای گرانیت وریولیت هر دو ازسنگهای آذرین هستند که از نظر ترکیبات شیمیایی مشابه میباشند وتنها ریولیت به دلیل سرد شدن سریع درهنگام تشکیل دارای کانیهای ریزتری نسبت به گرانیت است.این اختلاف ریزی ودرشتی درکانیها منجر به هوادیدگی کند تر سنگ ریولیت و تشکیل خاک های ریزبافتری نسبت به گرانیت میگرددعینا این اختلاف بین سنگ بازالت وگابرو نیز وجود دارد .البته خاکهای متشکله برروی این سنگها در اثر مرور زمان وپیرشدن خاک ازنظربافت شبیه به هم میشوند چون کانیهای موجود دراین سنگها همگی ازکانیهای قابل هوادیدگی  میباشند به طور کلی از انجا که کانیهای سنگ بازالت با سهولت بیشتری نسبت به گرانیت هوادیدگی حاصل می کنند درنتیجه خاک های ریز بافت اغلب برروی سنگهای بازالتی تشکیل می شوند در مناطق مرطوب استوایی که هوادیدگی کانیها ی سنگ بازالت به طور کامل صورت می گیرد خاک صرفا محتوی ذرات رس است .در مورد سنگهای رسوبی کلیات زیر قابل ذکر است ماسه سنگهایی که دارای مقادیر زیادی کوارتز می باشند منجر به تشکیل خاک های شنی می شود خاک هایی که برروی سنگ آهک و شیل تشکیل می شوند غالبا ریزبافت میباشند البته بعضی از انواع سنگ آهکهایی که دارای مقادیر زیادی سنگ ریزه هستند منجر به تشکیل خاک های سنگلاخی میشوند .به طور کلی خاک های متشکله برروی سنگ آهک تابع مواد ناخالص این گونه سنگها می باشند بافت مواد انتقال یافته بستگی به اصل و منشا آن دارد ممکن است بافت رسوبات یخچالی و بادآورده ازشن تارس سیلتی تغییر کند .بافت مواد انتقال یافته توسط باد ازمقادیر قابل ملاحظه ای سیلت تشکیل شده وممکن است خاکهایی که از این مواد تشکیل یافته اند دارای افق Aلوم سیلتی باشند .بافت مواد اولیه مستقیما در بافت های افق های خاک ها که نابالغ وجوانند تاثیر میگذارد و حتی در مواقعی که کانیها از کانیهای مقاوم باشند در سنین پیری هم بافت خاک متاثر از بافت مواد اولیه می باشد .بافت مواد اولیه به سه طریق در تحول خاک اثر میگذارد .

1.تاثیر برروی میزان مواد آلی

2.تاثیر بر نفوذپذیری خاک

3.تاثیر برضخامت سلوم خاک.

 

 



نظرات() 
تاریخ آخرین ویرایش:شنبه 16 خرداد 1388 17:34

توده های خاک به منزله اجزای تشکیل دهنده زمین

نوشته شده توسط:شادی
سه شنبه 12 خرداد 1388-10:05

توده های خاک به منزله اجزای متشکله زمین:

در هر منطقه ای نوعی از خاک وجود دارد که خصوصیات آن در تمام جهات یا فاصله ای ثابت یا دارای تغییرات ناچیز است .به قطعه زمینی که خصوصیات خاک در آن ثابت و خاک ها متشابهند توده خاک گویند.

البته در هر حال به دلیل تغییر عمده ی یک یا چند عامل خاکساز خواص خاک نیز دگرگون میشود به دلیل تغییرات تدریجی خصوصیات خاک در جهات مختلف خاک محیطی است پیوسته و در خلاف جوامع گیاهی و جانوری هرگزواحد مستقل مشابهی برای آن وجود ندارد

متفاوت بودن خاک های هم جوار غالبا به دلیل تفاوت مواد اولیه ویا شیب میباشد.

توده های خاک قطعات بزرگی بوده و برای مطالعات علمی مناسب نمیباشد از این رو واحد های کوچکتری برای این منظور انتخاب گردیده که به آن پدان گویند.

بنابراین پدان کوچکترین حجمی است که خاک نامیده میشود و شکل آن کما بیش چند وجهی است.

توده خاک متشکل از تعدادزیادی پدان میباشد  به این دلیل به آن پلی پدان گفته میشود .

 

خاک به منزله ی محیط رشد نباتات:

خاک فصل مشترک بین محیط زنده و مرده میباشد.

 جایی است که در ان گیاهان با استفاده از انرژی خورشید ودی اکسید کربن موجود در هوا و اب مواد غذایی درون خاک بافتهای گیاه را میسازد .

اگر چه مقدار قابل توجهی از عمل فتوسنتز در دریا صورت میگیرد اما 99درصد غذای بشر در خشکی تامین میگردد.

 خاک نگهدارنده ریشه گیاهان به منزله ی پایه ی نگهدارنده گیاه در خود میباشد .

مواد الی مواد معدنی واب وتمامی آنچه که گیاه برای رشد نیاز دارد در خاک تولید و از طریق خود خاک به گیاه انتقال داده میشود بنابراین خاک اولین ارسال کننده ی مواد آلی از طریق گیاهان به انسان و دیگر جانوران است.

خواص فیزیکی خاک

خواص فیزیکی خاک در تعیین قابلیت استفاده از آن برای مقاصد گوناگون واستحکام وتحمل فشار قابلیت زه کشی در حالت مرطوب وخشک قدرت ذخیره رطوبت خاصیت پلاستیکی سهولت نفوذ ریشه گیاهان درخاک تهویه و سرانجام قابلیت نگهداری عناصر غذایی گیاهان در خاک همگی ارتباط نزدیک با خواص فیزیکی خاک دارد .خواص فیزیکی خاک به دسته های مختلفی تقسیم میشود که عبارتند از:

بافت خاک,ساختمان خاک ,ثبات خاک ,حفرات وتخلخل خاک ,نفوذپذیری وهدایت هیدرولیکی آب در خاک .تهویه خاک ورشد نباتات ,  تراکم خاک ورنگ خاک ودرجه حرارت خاک.

یکی از مهمترین وپایدارترین خواص فیزیکی خاک بافت خاک است اندازه نسبی ذرات خاک را اصطلاحا بافت خاک گویند که حاکی از ریزی ودرشتی خاک می باشد .به عبارت دیگر مقدار نسبی شن ,سیلت ,ورس که کوچکتر از سنگریزه می باشند بافت خاک را تشکیل می دهند .

گروههای ذرات خاک به ذرات معدنی کوچکتر از05/0- 2میلیمتر اطلاق می شود.

قطر ذرات سیلت 002/0- 0/50 میلیمتر است که تفکیک سیلت از شن نرم که هردودارای قطر05/0میلیمتر میباشداز نظر لمسی امکان پذیراست که ذرات شن کمی زبر احساس میشود در حالی که سیلت پودری ونرم است ونیز سیلت نسبت به ذرات شن دارای سطح رویه ی وسیع تری است .

رطوبت قابل استفاده ی خاک هایی که دارای مقادیر زیادی سیلت میباشند حد اکثر است.

این امر ناشی از وجود نسبت مطلوب اب وهوا در اینگونه خاک ها است در اغلب خاک ها قدرت حاصلخیزی یا توانایی تامین عناصر غذایی ضروری در خاک به ذرات سیلت بستگی دارد که این امر نیز یکی دیگر از تفاوت های شن وسیلت است .

مواد اولیه خاک هایی که بر روی خشکی ها تشکیل می شوند اغلب گرانیتی بوده ودر نتیجه مقدار زیادی کوارتز دارند . به علت مقاومت اینگونه کانیها در مقابل هوادیدگی بخش عمده ی ذرات شن از کانیهای کوارتز تشکیل شده است .در صورتی که کانیهای قابل هوادیدگی مانند میکا و فلدسپار که حاوی مواد غذایی ضروری گیاهان هستند اگر چه ممکن است در بخش شن هم یافت شود ولی عمدتا در سیلت متمرکز است  بنابر این با توجه به سطح رویه ی وسیعتر اینگونه ذرات وقابلیت هوادیدگی بیشتر انها ودارا بودن مواد غذایی بیشتر نسبت به شن خاک های سیلتی نسبت به خاک های شنی از حاضلخیزی بیشتری برخوردارند.

 

کلاس بافت خاک

کلاس های گوناگون بافت توسط خطوطی مشخص از یکدیگر جدا می شوند بنابر این تغییرات بافت در مرز بین کلاس ها ناگهانی نبود ه بلکه تدریجی است .خاکی که دارای مقدار مساوی شن سیلت ورس باشد دارای بافت لوم رسی است .

طبق مثلث بافت لوم خاکی است که دارای 27%رس 28تا50% سیلت وکمتر از 52% شن باشد .چنین خاکی دارای خصوصیات هر سه گروه ذرات است .

تعیین کلاس های بافت خاکی با روش صحراییهنگامی که خاکی در صحرا مورد مطالعه قرار می گیرد تعیین یا تخمین کلاس بافت ان ضروری است .

خاک شناسان در هنگام تهیه نقشه ی خاک میتوانند با استفاده از روش صحرایی افق های مختلف یک پدان و خاک های متفاوت را در واحد های مختلف اراضی از یکدیگر تفکیک نمایند .در این روش مقدار کمی از خاک را با اب مخلوط کرده و گل نسبتا سفتی را به وجود می اورد

انگاه بر حسب درجه سهولت تشکیل ان از گل حاصل نوع خاک را مشخص می کنند..نوع نوار و درجه سهولت تشکیل  ان بستگی به میزان رس خاک دارد .بنابراین  از روی ان میتوان بافتهای لومی  - لومی رسی ورسی را تشکیل داد.

مثلا هر گاه خاک لومی با احساس لمسی زبر وسنگریزه دار احساس گردد و نوع بافت ان لومی شنی می شود و اگر همین خاک نرم احساس شود لوم سیلتی میشود.

اگر نوع خاک شنی باشد نوار گفته شده به علت درشت بودن ذرات شن و کمی چسبندگی در بین ذرات  تشکیل نخواهد شد .



نظرات() 
تاریخ آخرین ویرایش:- -

خاک

نوشته شده توسط:شادی
سه شنبه 12 خرداد 1388-10:03

تعریف خاک:

خاک محیطی طبیعی است جهت حفظ ورشد نباتات .این مهمترین تعریفی است که از ابتدا درباره خاک موجود است .

بعدها با ایجاد شهرها اهمیت خاک به عنوان شالوده ی  راهها وساختمان ها از دید گاه مهندسی شناخته شد.

خاک از دیدگاه مهندسی  صرفا مخلوطی از سنگهای هوادیده قسمت فوقانی پوسته زمین یا رگولیت است.

در اواخر قرن 19 تعریف جامع تری از خاک ارائه شد که خاک را به منزله ی یک توده طبیعی متشکل تعریف میکند.

هر خاکی دارای مورفولوژی ویژه ای است که نتیجه ی ترکیب به خصوصی از مواد اولیه  اقلیم  وموجودات زنده شامل گیاهان و جانوران زمان می شود.

خاک حاصل تحول بوده ودر طول زمان تغییر میکند .لذا در تعریف خاک خصوصیات تحول پذیری گنجانده میشود.

خاک نتیجه ی اثرات عوامل ژنتیکی ومحیطی نظیر اقلیم ,اثرات درجه حرارت در رطوبت ,ماکرو ومیکرو ارگانیسم ها وتوپو گرافی درطول زمان بر روی مواد معدنی ناپیوسته قشر سطحی پوسته زمین است.

خاک از لحاظ بسیاری از خصوصیات فیزیکی ,شیمیایی,وبیولوژیکی با موادی که از ان ناشی گردیده متفاوت است

پروسه های تحول خاک:

 

خاک نتیجه تحولات بوده و هر یک دارای مجموعه ی خاصی از افق ها یا لایه های ژنتیکی میباشد.

پروسه های مهم خاک شناسی که منجر به تشکیل افق های ژنتیکی میشود عبارتند از:

پروسه های افزایش ,کاهش ,تغییرشکل وجابجایی است.

مثال:گیاهان وجانورانی که در خاک مستقر میشوند بعدها جزیی از مواد آلی خاک میشوند.

کربن موجود در مواد آلی در اثر تجزیه میکروبی به دی اکسید کربن تبدیل میشوند .

ازت مواد آلی از شکل آلی به معدنی تبدیل شده و سرانجام مواد آلی در اثر ابشویی وفعالیت موجودات خاک زی جا به جا میشوند.

مواد معدنی نیز تحت تاثیر پروسه های مشابهی تغییر شکل وتغییر مکان پیدا میکنند.

در خاکها مواد آلی هوازدگی پیدا میکنند وهمزمان با آن کانیهای ثانویه وسایر مواد معدنی با حلالیت های مختلف تشکیل شده واحتمالا از افقی به افق دیگر منتقل میگردد.

در مناطق مرطوب اب آبشویی پیدا میکند واملاح محلول از ان خارج میشوند .در بسیاری ازخاک های دیگر باد ,خاکستر آتشفشان یا رسوباتی که از نقاط مرتفع بالادست حمل شده به خاک اضافه میشود.

 

پیدایش افق در خاک:

سنگ بستر در اثر هوازدگی به مواد ناپیوسته وخردشده تبدیل میگرددکه به آن مواد مادری میگویند.هنگامی که مواد مادری در تماس با هوا قرار بگیرند ویا سایر شرایط رشدونمو فراهم گردد رویش گیاهان بر روی مواد اولیه آغاز گردیده و منجر به تجمع مواد آلی در خاک می شود .

باکتری ها وقارچ ها و سایر موجودات خاک زی با تغذیه بقایای آلی جامعه ی بیو لوژیکی خاک را به وجود می آورد .

همچنین با تجزیه شدن مواد آلی عناصر غذایی لازم برای سایر گیاهان در خاک ایجاد میگردد بدین ترتیب میکرو ارگانیسم ها و سایر جانوران خاک از بقایای آلی تغذیه میکنند خود نیز جزئی از کمپلکس آلی خاک را به وجود می آورند.

خاکی که در سطح به حد قابل توجهی ضخیم وتیره رنگ شد (به دلیل افزایش مواد آلی )به آن افق Aگویند.

بنابر این افق A افقی است که در نتیجه تحولات خاک ایجاد می شود این افق کم وبیش موازی سطح خاک می باشد که مشخصات آن کاملا متمایز از افق های مجاور است.

خاک هایی که دارای پوشش علوفه ای وچمنی هستند افق A آنها به دلیل وجود ریشه های فراوان و نسبتا عمیق ضخیم و تیره رنگ میباشند.

در حالی که در خاکهای جنگلی که مواد آلی صرفا در اثر ریزش برگ وچوب درختان جنگلی در سطح خاک به وجود می آید افق A نازک وتیره رنگ با محتوای فراوانی از مواد آلی تشکیل می گردد.

پروسه ای که منجر به تجمع مواد حمل شده از افقی به افق دیگر می گردد پدیده Elovation  نامیده میشود .

بنابراین پدیده ایلوویشن منجر به تشکیل افقی در زیر افق Aمی گردد که درآن ذرات کلوئیدی تجمع میابند به این افق, افق Bگفته می شود .

ذراتی که حمل میشوند ودر افق Bتجمع می یابند معمولا شامل :رس های معدنی ,مواد آلی ,اکسید های آهن وآلومینیوم می باشد.

 

در بسیاری از خاک هایی که دارای افق Aبه صورت نازک میباشند در زیر افق Aوروی افق B افق دیگری به وجود می اید که رنگش روشن تر و مواد آلی کمتری نسبت به A دارد .این افق معمولا به رنگ خاکستری است وبا حروف Eنشان داده میشود.افق Eافق آبشویی است.

 

افق Cبه افقی گفته میشود که خیلی کم تحت تاثیر پروسه های خاک سازی قرار دارد در نتیجه خصوصیات سایر افق ها در آن دیده نمیشود.معمولا افق Cشامل:رسوبات و مواد متلاشی شده سنگ بستر است .

به افق هایی که روی افق Cقرار گرفته است وحداکثر هوازدگی را پیدا کرده اند سولوم خاک گویند.

افق Rافق سنگ بستر است .

افق  Oنیزافقی است که در ان مواد الی تجمع یافته است میزان مواد معدنی این افق کم وغالبا خیلی کمتر از نصف وزن مواد موجود را تشکیل میدهد.

 علت تشکیل برخی از افقهای Oبالا بودن سطح آب زیرزمینی به مدت طولانی است درنتیجه به دلیل کمبود اکسیژن مواد الی تولید شده اکسیدنمی گرددودرخاک تجمع میگردد.

گاهی اوقات بعضی افق ها دارای خصوصیات یک افق ویک افق فرعی دیگرند .برای این نوع افق ها 2حرف ABکه در این حالت حرف اول نشان دهنده این است که این افق دارای خصوصیات بیشتر ومهمتری از Aوخصوصیات کمتری ازB میباشد .

تشخیص افق های فرعی:

برای تفکیک انواع مختلف افق های اصلی از حروف کوچک استفاده میشود که به صورت پسوند به حروف بزرگ اضافه میگردد.

 aمواد الی کاملا تجزیه شده (e,i)

 bافق ژنتیکی مدفون .

 cکانکرشن یا نودول های سخت مثل اهن, الومینیوم .منگنز یا تیتانیوم.

 eمواد الی با درجه تخریب ودرجه متوسط.

fخاک یخ زده .

 jگلی شدن شدید (احیای اهن یا مواد دیگر وایجاد رنگ خاکستری به علت زه کشی بد.

hتجمع ایلوویال مواد الی .

iمواد الی با درجه تجزیه وتخریب کم .

kتجمع کربنات .       mسیمانی شدن یا سخت شدن .       

n تجمع سدیم.

افقo تجمع موضعی ودرجای سزکویی اکسیدها.

pشخم یا سایرعوامل به هم خوردگی خاک.

qتجمع سیلسیوم .                rسنگ بسترنرم یا هوازده.   

sتجمع ایلوویال سزکویی اکسیدها ومواد الی.

tتجمع رس های سیلیکاته .                                

vپلینتایت یعنی مواد تحت الارضی غنی از اهن که در سیکل های متناوب خشک و مرطوب شدن سخت یا شبیه اجر می گردد.

wوجود رنگ یا ساختمان

xخصوصیات مراجی پن که شکننده ودارای وزن مخصوص ظاهری زیاد است.

yتجمع گچ.                        zتجمع املاح محلول تر از گچ.

علایمی که شامل  a ,e ,i ,k ,r ,s ,t ,wباشد باید در صورت به کار رفتن اول قید شود.

رده بندی خاک:

رده بندی ژنتیکی خاک برای اولین بار در حدود سال 1880توسط دانشمندروسی پیشنهاد گردید وبعدها توسط خاک شناسان اروپایی وامریکایی بسط داده شد .

اساس این رده بندی بر پایه مرفولوژی مشخص (شکل وساختمان)خاک که نتیجه ی تاثیرعوامل خاک ساز است استوار است.

از سال 1960به بعد سیستم رده بندی خاک یک سیستم جامع شدکه درسال 1975به نام تاکسونومی خاک به چاپ رسید.

تاکسونومی رده بندی موجودات است بر اساس روابط طبیعی انها.

در رده بندی تاکسونومی جمعا 10رده وجود دارد که اسم هر کدام از انها به حروف سول ختم میشود.

انتی سول ها:خاک های بسیار جوان هستند.

ورتی سول ها:خاک هایی هستند که دارای مقدارزیادی رس هستندکه به علت انقباض وانبساط متناوب کلوئید های رسی خاک به کلی زیرورو میگردد.

سبتی سول ها:خاک های جوانی هستندکه تشکیل افق های ژنتیکی در انها به تازگی شروع گردیده است.

آریدی سول ها:خاک های مناطق خشک میباشند.

مالی سول ها:خاک های چمنی با افق های سطحی ضخیم و تیره رنگ ونرم میباشند.

اسپودوسول ها:دارای افق اسپودیک هستند.(اسپودیک افق تجمع اکسید های ازاد اهن آلومینیوم ومواد آلی .)

آلفی سول ها:خاک هایی هستند که از پدالفرمشتق شده ودر نواحی مرطوب که آهک آنهاشسته وخارج گردیده است واحتمال تجمع آلومینیوم و آهن در افق تحتانی آنها وجود دارد یافت میشود.(fe,AL)

التی سول ها:خاک هایی که آبشویی به شدت در انها صورت گرفته است و مقدار کاتیون های بازی آنها کم است.

اکسی سول ها :خاک قرمز رنگ نواحی حاره و غنی از اکسید های آهن و آلومینیوم و رس میباشد.

هیستو سول ها:خاک های آلی هستند که منحصرا از انساج گیاهی تشکیل یافته اند.

 



نظرات() 
تاریخ آخرین ویرایش:شنبه 16 خرداد 1388 17:35



  • تعداد کل صفحات:3 
  • 1  
  • 2  
  • 3  
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات